Berippenlijst Lesbrief Groei en Inkomen (www.LWEO.nl)

January 8, 2018 | Author: Anonymous | Category: Engineering & Technology, Industrial Engineering, Supply chain management
Share Embed Donate


Short Description

Download Berippenlijst Lesbrief Groei en Inkomen (www.LWEO.nl)...

Description

Hoofdstuk 1 Activa: bezittingen Afzet: het feitelijke of verwachte aantal producten dat een producent kan verkopen. Arbeid: een productiefactor die alle lichamelijke en geestelijke inspanning van mensen omvat die beschikbaar zijn om in het productieproces te worden ingeschakeld. Arbeidsproductiviteit Micro: de productie per persoon per tijdseenheid (b.v. uur of arbeidsjaar). Arbeidsproductiviteit Macro: productiewaarde per jaar gedeeld door (werkzame) beroepsbevolking (in personen). Arbeidsverdeling: het splitsen van het productieproces in onderdelen waardoor de arbeidsproductiviteit kan worden vergroot. Balans: schematisch overzicht op een bepaald moment van de bezittingen (activa) enerzijds en schulden en eigen vermogen (passiva) anderzijds. Bedrijfskolom: verticale keten van ondernemingen die betrokken zijn bij de voortbrenging en distributie van een product en wel van oerproducent, via tussenschakels, tot en met de detailhandel. Elke schakel (geleding) wordt als bedrijfstak (branche) aangeduid. Tussen elke bedrijfstak bevindt zich een markt. Bezittingen: we onderscheiden verschillende soorten bezittingen. -Vaste kapitaalgoederen of vaste activa: de grond, de gebouwen en de machines. Het kenmerk van vaste kapitaalgoederen is dat ze meerdere productieprocessen kunnen worden gebruikt. -Vlottende kapitaalgoederen of vlottende activa. Het kenmerk van vlottende activa is dat ze slechts een productieproces meegaan. De vlottende activa van de meelfabriek zijn de voorraden (graan en meel) en de vorderingen op afnemers (in dit geval de bakkers die nog moeten betalen), debiteuren genaamd. -Liquide middelen of liquide activa. Dit is het geld in de kas of op een lopende rekening bij een bank (rekening-courant). Het zijn betaalmiddelen die direct kunnen worden gebruikt om iets te kopen. Crediteuren: schuldeisers waaraan je een schuld hebt (bijvoorbeeld leveranciers, banken). Debiteuren: schuldenaren waarvan je geld te vorderen hebt (bijvoorbeeld afnemers). Directe ruil: ruil waarbij goederen zonder tussenkomst van geld rechtstreeks geruild worden tegen goederen. Synoniem voor ruil in natura. Eigen vermogen:het eigen vermogen bestaat uit de waarde van de bezittingen van een persoon of bedrijf minus de schulden van die persoon of dat bedrijf. Grondstoffen:basisproducten, verkregen door mijnbouw of landbouw en die bewerkt worden tot een halffabricaat of eindproduct. Hulpstoffen: stoffen of producten die gebruikt wordt bij de productie zonder dat je ze in het eindproduct terug kunt zien. Bijvoorbeeld vet om machines te smeren of olie om motoren te laten draaien. Huur: de beloning voor het mogen gebruiken van goederen die iemand anders eigendom zijn (bijvoorbeeld een huis, een fiets). Indirecte ruil: ruil waarbij goederen geruild worden tegen geld waarna dat geld weer gebruikt kan worden om tegen goederen te ruilen. Inkomen: geld (of producten) dat je krijgt voor het beschikbaar stellen van productiefactoren. Inkomen in natura: inkomen uitgekeerd in de vorm van producten (goederen en/of diensten). Inkoopwaarde grondstoffen en hulpstoffen: het bedrag waarvoor een onderneming heeft ingekocht: grondstoffen, hulpstoffen en diensten van derden (bijvoorbeeld verzekeringen en energie). Inkoopwaarde van de omzet: het bedrag waarvoor een onderneming heeft ingekocht: grondstoffen, hulpstoffen en diensten van derden (bijvoorbeeld verzekeringen en energie). Investeren: het aanschaffen van kapitaalgoederen door bedrijven (particuliere investeringen) en overheid (overheidsinvesteringen). Kapitaal: de productiefactor kapitaal omvat de fabrieken, machines, gereedschappen, grondstoffen en voorraden eindproduct die bij de productie worden ingezet. Men onderscheidt reëel kapitaal (= kapitaalgoederen) en geldkapitaal (= vermogen).

Kapitaalgoederen: de productiefactor kapitaal omvat de fabrieken, machines, gereedschappen, grondstoffen en voorraden eindproduct die bij de productie worden ingezet. Synoniem: kapitaal. Kort vreemd vermogen: een kort lopende lening. Het geleende geld moet binnen een jaar worden terugbetaald. Kosten: kosten worden onderverdeeld in variabele kosten en constante kosten. Variabele kosten stijgen als een bedrijf meer producten gaat maken; de constante kosten veranderen (binnen zekere grenzen) niet als de productie toe- of afneemt. Lang vreemd vermogen: een lang lopende lening. Liquide activa: de betaalmiddelen (= geld, giro, rekening-courant) van bedrijven of gezinnen. Synoniem voor liquide middelen. Liquide middelen: de betaalmiddelen (= geld, giro, rekening-courant) van bedrijven of gezinnen. Loon: de beloning voor het ter beschikking stellen van de productiefactor arbeid voorzover verdiend in loondienst (als werknemer). Macro: de macro-economie als onderdeel van de economische wetenschap bestudeert het economisch proces op basis van totaalgrootheden van een land als geheel, bijvoorbeeld alle consumptieve bestedingen alle bedrijfsinvesteringen of alle inkomens in een land worden als één grootheid opgevat. Mechanisering: het bij de productie inschakelen van machines die de capaciteit van het menselijk handelen vergroten. Micro: de micro-economie als onderdeel van de economische wetenschap bestudeert de keuzehandelingen van afzonderlijke gezinnen en bedrijven. Centrale thema’s: prijsvorming op markten en inkomensverdeling. Nationaal inkomen: de totale waarde van de beloningen van de productiefactoren (= toegevoegde waarde) die zijn aangewend bij de overheid en het bedrijfsleven. Is gelijk aan het nationaal product. Of: de som van alle in het land verdiende primaire inkomens (loon, huur, pacht, rente, winst). Nationaal product: de totale waarde van de beloningen van de productiefactoren (= toegevoegde waarde) die zijn aangewend bij de overheid en het bedrijfsleven. Is gelijk aan het nationaal inkomen. Of: De som van alle in het land gerealiseerde toegevoegde waarden. Natuur: een productiefactor die lucht, zonlicht, aarde, water, de mineralen, gas, olie, kolen, de ligging, het reliëf, de bodemgesteldheid, de rivieren, meren en kusten omvat die bij de productie worden ingezet. Netto-inkomen: het totale inkomen nadat de inkomstenbelasting en de sociale premies in mindering zijn gebracht. Omzet: de waarde van de verkochte producten. Is te berekenen door: verkochte hoeveelheid x verkoopprijs. Synoniem: totale opbrengst. Ondernemerschap: een productiefactor die beloond wordt voor het dragen van de economische risico’s die ontstaan door het combineren van de andere productiefactoren (arbeid, natuur, kapitaal). Opbrengsten: omzet Overdrachtsinkomen: inkomen dat zonder tegenprestatie in de productie wordt verdiend. Bijvoorbeeld een sociale uitkering. Pacht: de beloning voor het ter beschikking stellen van de productiefactor natuur. Passiva: vermogen Primair inkomen: het inkomen dat tot stand komt bij het beschikbaar stellen van productiefactoren voor het productieproces. Bestaat uit loon, winst, huur, pacht en rente. Productie: kan op verschillende manieren worden omschreven: -Het combineren van productiefactoren tot eindproducten. -Het voortbrengen van goederen en diensten teneinde inkomen te verwerven. -Het toevoegen van waarde in een bedrijf of bij de overheid. Productiefactoren: de middelen die nodig zijn om te kunnen produceren. We onderscheiden vier productiefactoren: arbeid, ondernemersschap, natuur(lijke hulpbronnen) en kapitaal(goederen). Productiewaarde: de bijdrage aan de nationale productie (= toegevoegde waarde) van een bedrijf of van de overheid.

Rente: de beloning die betaald moet worden voor het lenen van geld en die ontvangen wordt voor het uitlenen van geld. Resultatenrekening: overzicht van opbrengsten en kosten waaruit blijkt hoe groot de winst of het verlies van de afgelopen periode is. Ruil in natura: ruil waarbij goederen zonder tussenkomst van geld rechtstreeks geruild worden tegen goederen. Synoniem voor directe ruil. Ruilmiddel: geld als ruilmiddel drukt de functie van geld uit dat je er mee kunt betalen. Schulden: vermogen waarover een bedrijf tijdelijk kan beschikken. Het moet na kortere of langere tijd worden terugbetaald. Toegevoegde waarde: de bijdrage aan de nationale productie (= productiewaarde) van een bedrijf of van de overheid. Ze wordt bij bedrijven berekend door de omzet te verminderen met de waarde van de ingekochte grondstoffen, hulpstoffen en diensten van andere bedrijven. De toegevoegde waarde van de overheid wordt gelijkgesteld aan het bedrag van de ambtenarensalarissen. Vaste activa: kapitaalgoederen die meer dan een productieproces meegaan (bijvoorbeeld gebouwen, machines). Synoniem voor vaste kapitaalgoederen. Vaste kapitaalgoederen: kapitaalgoederen die meer dan één productieproces meegaan (bijvoorbeeld gebouwen, machines). Verkoopprijs: prijs waartegen een product verkocht wordt. Verlies: het nadelig resultaat dat een bedrijf heeft als de kosten groter zijn dan de opbrengsten. De beloning voor de productiefactor ondernemerschap is negatief. Vermogen: de waarde van de bezittingen van een persoon of bedrijf. Vermogen kan bestaan uit een bedrag aan geld maar dat geld kan ook zijn belegd in aandelen of in huizen. Vlottende activa: kapitaalgoederen die tijdens een productieproces verbruikt worden (bijvoorbeeld grondstoffen, debiteuren). Synoniem voor vlottende kapitaalgoederen. Vlottende kapitaalgoederen: kapitaalgoederen die tijdens één productieproces verbruikt worden (bijvoorbeeld grondstoffen, debiteuren). Vreemd vermogen: het vreemde vermogen bestaat uit de schulden (geleend geld) van een persoon of bedrijf. Vreemd vermogen moet worden terugbetaald en er moet rente over worden betaald. Winst: het positieve resultaat dat een bedrijf heeft als de opbrengsten groter zijn dan de kosten. Het is de beloning voor de productiefactor arbeid. Zelfvoorzienend: in staat zijn zelfstandig in de eigen behoeften te voorzien. Hoofdstuk 2 Bestedingsinflatie: prijsstijging als gevolg van toegenomen bestedingen waardoor de vraag het aanbod overtreft. Budgetonderzoek: onderzoek naar het bestedingspatroon van (groepen van) consumenten. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS): instantie die zich bezighoudt met het verzamelen, bewerken en verspreiden van statistische gegevens. Consumentenprijsindex (CPI): een gewogen prijsindexcijfer van het CBS dat de ontwikkeling van de kosten van levensonderhoud en dientengevolge van het algemeen prijspeil weergeeft. Aan de hand van de verandering van de CPI kan de ontwikkeling van de koopkracht kan worden bepaald. Consumeren: het kopen van goederen en diensten door gezinnen (particuliere consumptie) en overheid (overheidsconsumptie) om in bestaande behoeften te voorzien. Geïmporteerde kosteninflatie: inflatie die veroorzaakt wordt doordat grondstoffen, eindproducten en machines die in het buitenland gekocht worden in prijs zijn gestegen. Geldontwaarding: daling van de koopkracht van het geld als gevolg van inflatie. Hyperinflatie: een heel sterke mate van stijging van het algemeen prijspeil. Bijvoorbeeld met tientallen of honderden procenten per jaar. Inflatie: een stijging van het gemiddeld algemeen prijspeil. We onderscheiden: bestedingsinflatie, kosteninflatie, winst(marge)inflatie. Inkomensverdeling: geeft aan hoe het inkomen verdeeld is over personen/gezinnen (= personele inkomensverdeling) of over de verschillende beloningssoorten van de productiefactoren (=

categoriale inkomensverdeling). Koopkracht: de hoeveelheid goederen die je met je inkomen (of een euro) kunt kopen. Kosteninflatie: stijging van het algemeen prijspeil als gevolg van het doorberekenen van kostenstijgingen in de prijzen van eindproducten. De oorzaak van deze soort inflatie ligt in de aanbodkant van de economie. Loonkosteninflatie: soort kosteninflatie als gevolg van het doorberekenen in de prijzen van de stijging van de loonkosten als die sneller stijgen dan de arbeidsproductiviteit. Loon-prijsspiraal: proces waarbij lonen en prijzen elkaar beurtelings omhoog jagen Nominaal inkomen: de grootte van het inkomen uitgedrukt in geld (niet gecorrigeerd voor inflatie) Onderbesteding: situatie waarin de bestedingen een zodanige omvang hebben dat de productiecapaciteit onvolledig benut is. Kan leiden tot prijsdalingen en conjuncturele werkloosheid. Overbesteding: situatie waarbij de vraag naar goederen en diensten groter is dan de productiecapaciteit. Kan leiden tot inflatie en krapte op de arbeidsmarkt. Prijscompensatie: stijging van het loon gelijk aan de inflatie zodat de koopkracht van het loon gelijk blijft. Productiecapaciteit: de maximale omvang van de productie die een bedrijf of land in een bepaalde periode met de volledige benutting van beschikbare productiemiddelen kan voortbrengen. Productiekosten: de (geldelijke) offers die gebracht moeten worden om goederen te kunnen produceren. Reëel inkomen: het inkomen gecorrigeerd voor de inflatie. Maatstaf voor de koopkracht. Reële rente: de nominale rente gecorrigeerd voor de inflatie. Winstinflatie: stijging van het algemeen prijspeil als gevolg van hogere winstmarges van de bedrijven. Hoofdstuk 3 Anticyclisch begrotingsbeleid: beleid waarbij de overheid probeert de conjunctuurcyclus te dempen door het verhogen of verlagen van haar uitgaven en/of inkomsten: bij onderbesteding een groter begrotingstekort (lagere belastingen, meer uitgaven) en bij overbesteding een kleiner begrotingstekort (hogere belastingen, minder uitgaven). Arbeid: een productiefactor die alle lichamelijke en geestelijke inspanning van mensen omvat die beschikbaar zijn om in het productieproces te worden ingeschakeld. Arbeidsparticipatie (arbeidsdeelname): deelname aan het productieproces. Arbeidsproductiviteit Micro: de productie per persoon per tijdseenheid (b.v. uur of arbeidsjaar). Arbeidsproductiviteit Macro: productiewaarde per jaar gedeeld door (werkzame) beroepsbevolking (in personen). Automatische stabilisatoren: progressieve belastingen en sociale uitkeringen worden in verband met hun matigende werking op de conjunctuurgolf wel automatische stabilisatoren genoemd. Banken: instellingen waar een aantal uiteenlopende financiële transacties kunnen worden verricht zoals het aanhouden van een rekening-courant (betaalrekening), krediet opnemen, sparen, vreemd geld (ver)kopen, effecten (ver)kopen, enzovoort. Behoeften: alles wat mensen graag willen hebben. Belasting: geld wat aan de overheid afgedragen moet worden. We maken onderscheid in directe en indirecte belastingen. -Directe belastingen zijn belastingen die rechtstreeeks door de belastingplichtige aan de overheid worden afgedragen zoals de loon- en inkomstenbelasting, vennootschapsbelasting, kansspelbelasting en successierechten. Indirecte belastingen, ook wel kostprijsverhogende belastingen genomen. Hiertoe horen ondermeer de belasting op de toegevoegde waarde (BTW), accijnzen en invoerrechten. Beroepsbevolking: alle personen tussen de 15 en 65 jaar die betaald werk kunnen en willen verrichten (voor 12 of meer uur per week) en daarvoor op korte termijn beschikbaar zijn. De beroepsbevolking bestaat uit werknemers, werklozen en zelfstandigen en wordt onderscheiden in de werkzame beroepsbevolking en de werkloze beroepsbevolking.

Bestedingen: er zijn vier soorten bestedingen: de consumptie van gezinnen, de investeringen van bedrijven, de overheidsbestedingen en de bestedingen van het buitenland. Bestedingseffect (van investeringen): verwijst naar het feit dat investeringen onderdeel uitmaken van de (nationale) bestedingen en derhalve leiden tot productie en dus tot inkomen. Bezettingsgraad: de mate waarin de productiecapaciteit van een land of van een onderneming wordt benut. Of: De verhouding tussen de werkelijke productie en de (maximale) productiecapaciteit uitgedrukt in procenten. Bruto binnenlands product: de primaire inkomens van alle mensen in een land in een jaar bij elkaar opgeteld (= nationaal inkomen). Of: De som van alle in een land gerealiseerde toegevoegde waarden. Bruto investeringen: het totale bedrag van de aangeschafte kapitaalgoederen plus de in voorraad genomen eindproducten (= netto investeringen plus vervangingsinvesteringen). Capaciteitseffect (van investeringen): verwijst naar het feit dat door uitbreidingsinvesteringen de hoeveelheid vaste kapitaalgoederen toeneemt waardoor de productiecapaciteit groter wordt. Conjunctuur: de toename en afname van de groei van het nationaal inkomen. De conjunctuurontwikkeling (hoogconjunctuur en laagconjunctuur) wordt wel uitgedrukt als de fluctuatie van de groei van het (reële) nationale inkomen ten opzichte van de trendmatige groei. Conjunctuurbeweging / conjunctuurcyclus / conjunctuurgolf: de opeenvolging van perioden met toenemende en afnemende groei van het nationale inkomen. Consumptie: het kopen van goederen en diensten door gezinnen (particuliere consumptie) en overheid (overheidsconsumptie) om in bestaande behoeften te voorzien. Deeltijdarbeid: een dienstbetrekking kleiner dan een volledige werkweek, maar wel een vast aantal uren per week. Ook wel parttime genoemd. Depressie: een periode dat het nationaal inkomen langdurig daalt (krimpt). Diepte-investeringen: het aanschaffen van modernere kapitaalgoederen waardoor er minder mensen nodig zijn om evenveel of zelfs meer goederen te maken: de arbeidsproductiviteit neemt toe en het bedrijf wordt kapitaalintensiever. Hierbij kan het gaan om een uitbreidingsinvestering of om een vervangingsinvestering. Duurzame ontwikkeling: groei van productie en consumptie die niet ten koste gaat van de welvaart(sbeleving) van de komende generaties. Economische groei: toename van de welvaart voor zover daarbij beslag gelegd wordt op schaarse (alternatief aanwendbare) middelen. Economische kringloop: gesloten systeem waarbij bestedingen leiden tot productie, productie inkomen verschaft en inkomen weer leidt tot bestedingen. Het overschot van de particuliere sector (S - I) is precies groot genoeg om de tekorten van de overheid (O – B) en het buitenland (E – M) te financieren. Export: de waarde van de van de uitgevoerde goederen en diensten van een land. Synoniem: uitvoer. Formele circuit / economie: de economische activiteiten die in de cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) tot uitdrukking komen. Grijze circuit: productie die niet in de cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) tot uitdrukking wordt gebracht maar die wel legaal is. Bijvoorbeeld: huishoudelijk werk, vrijwilligerswerk. Hoogconjunctuur: fase van de conjunctuurgolf waarin de groei van het nationaal inkomen groter is dan de gemiddelde groei over een lange periode (= trendmatige groei). Import: de waarde van de ingevoerde goederen en diensten van een land. Synoniem: invoer. Informele circuit / economie: de wettige (grijze) en onwettige (zwarte) economische activiteiten die niet in de officiële cijfers tot uitdrukking komen omdat het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) ze niet registreert. Inkomensverdeling: geeft aan hoe het inkomen verdeeld is over personen/gezinnen (= personele inkomensverdeling) of over de verschillende beloningssoorten van de productiefactoren (= categoriale inkomensverdeling). Investeren: het aanschaffen van kapitaalgoederen door bedrijven (particuliere investeringen) en overheid (overheidsinvesteringen). Kapitaal: de productiefactor kapitaal omvat de fabrieken, machines, gereedschappen, grondstoffen

en voorraden eindproduct die bij de productie worden ingezet. Men onderscheidt reëel kapitaal (= kapitaalgoederen) en geldkapitaal (= vermogen). Keuzeprobleem: er wordt een keuze gemaakt waar de productiefactoren worden ingezet. Bij voorbeeld het gebruik van de productiefactor arbeid om een Betuwe-spoorlijn aan te leggen maakt het onmogelijk om die arbeid in te zetten voor de productie van wegen. Kwaliteit van de productiefactoren: de productiviteit van de productiefactoren. Kwantiteit van de productiefactoren: de omvang van de beschikbare productiefactoren. Laagconjunctuur: fase van de conjunctuurgolf waarin de groei van het nationaal inkomen kleiner is dan de gemiddelde groei gerekend over een lange periode (= trendmatige groei). Milieuvervuiling: vervuiling van de bodem, de lucht en het water. Multiplierwerking: als de bestedingen (consumptie, investeringen, overheidsbestedingen, export) toenemen neemt het nationaal inkomen aanvankelijk met hetzelfde bedrag toe. Door deze toename van het nationaal inkomen neemt de consumptie vervolgens weer toe waarna de productie en dus het inkomen weer stijgen, enzovoort. Er doet zich bij wijze van spreken een kettingreactie voor waardoor het nationaal inkomen uiteindelijk met een veelvoud van de aanvankelijke toename van de bestedingen stijgt. Omgekeerd doet hetzelfde effect zich voor als de bestedingen dalen: het nationaal inkomen zal dan met een veelvoud van de aanvankelijke daling van de bestedingen afnemen. Nationaal inkomen: de totale waarde van de beloningen van de productiefactoren (= toegevoegde waarde) die zijn aangewend bij de overheid en het bedrijfsleven. Is gelijk aan het nationaal product. Of: de som van alle in het land verdiende primaire inkomens (loon, huur, pacht, rente, winst). Natuur: een productiefactor die lucht, zonlicht, aarde, water, de mineralen, gas, olie, kolen, de ligging, het reliëf, de bodemgesteldheid, de rivieren, meren en kusten omvat die bij de productie worden ingezet. Netto-investeringen: investeringen die een toename van de kapitaalgoederenvoorraad tot gevolg hebben: bestaan uit de uitbreidingsinvesteringen (in vaste kapitaalgoederen) en de voorraadinvesteringen (in vlottende kapitaalgoederen). Netto nationaal product: de bestedingen van de vier sectoren bij elkaar opgeteld: de consumptie (C), de netto investeringen (I), de overheidsbestedingen (O) en het saldo van export en import (E-M). Onderbesteding: situatie waarin de voorgenomen bestedingen een zodanige omvang hebben dat de productiecapaciteit onvolledig benut is. Kan leiden tot prijsdalingen en conjuncturele werkloosheid. Ondernemerschap: een productiefactor die beloond wordt voor het dragen van de economische risico’s die ontstaan door het combineren van de andere productiefactoren (arbeid, natuur, kapitaal). Overbesteding: situatie waarbij de voorgenomen vraag naar goederen en diensten groter is dan de productiecapaciteit. Kan leiden tot inflatie en krapte op de arbeidsmarkt. Overheidsbestedingen: bestedingen van de overheid. Productiecapaciteit: de maximale omvang van de productie die een bedrijf of land in een bepaalde periode met de volledige benutting van beschikbare productiemiddelen kan voortbrengen. Recessie: fase van de conjunctuurgolf waarin de groei van het nationaal inkomen kleiner is dan het voorafgaande jaar (dalende groei). In de praktijk wordt de term ook gebruikt als het nationaal inkomen twee kwartalen achter elkaar daalt (krimpt). Rente: de beloning die betaald moet worden voor het lenen van geld en die ontvangen wordt voor het uitlenen van geld. Schaarste: dit houdt in dat de beschikbare middelen (geld, tijd) onvoldoende zijn op alle menselijke behoeften te bevredigen, waardoor er altijd een keuze moet worden gemaakt uit verschillende mogelijkheden. Scholing: door mensen meer kennis te laten opdoen wordt de arbeidsproductiviteit groter. Technische vernieuwingen: investeren in vernieuwende kapitaalgoederen. Trendmatige groei: een over een periode van meerdere jaren gemeten gemiddelde jaarlijkse groei van het nationaal inkomen. Uitbreidingsinvesteringen: investeringen tot doel hebben om de voorraad vaste kapitaalgoederen te vergroten, waardoor de productiecapaciteit toeneemt.

Vaste kapitaalgoederen: kapitaalgoederen die meer dan één productieproces meegaan (bijvoorbeeld gebouwen, machines). Vervangingsinvesteringen: investeringen die dienen om versleten vaste kapitaalgoederen te vervangen. Deze investeringen worden gefinancierd uit de afschrijvingen. Vlottende kapitaalgoederen: kapitaalgoederen die tijdens één productieproces verbruikt worden (bijvoorbeeld grondstoffen, debiteuren). Voorraadinvesteringen: investeringen in vlottende kapitaalgoederen waardoor de voorraden grondstoffen en eindproducten toenemen (positieve voorraadinvestering) of afnemen (negatieve voorraadinvestering). Vrijwilligerswerk: productie die niet wordt meegeteld bij het bruto nationaal product, maar wel de welvaart verhoogt. Welvaart: de mate waarin mensen in staat zijn te voorzien in de behoeften voorzover daarvoor schaarse middelen nodig zijn. Zwart werk: betaald werk waarvan de verdiensten niet bij de belastingdienst (= fiscus) worden opgegeven terwijl dat wel had gemoeten. Zwarte circuit: productie die opzettelijk tegenover de belastingdienst (= fiscus) wordt verzwegen. Hoofdstuk 4 Arbeidsinkomensquote (AIQ)

Loon + toegerekend loon zelfstandige ------------------------------------------------ * 100% (Nationaal) inkomen

Categoriale inkomensverdeling: geeft aan hoe het inkomen verdeeld is over de verschillende beloningssoorten van de productiefactoren. Cumulatief: van ‘cumuleren’ = stapelen. Het opeenvolgend optellen van grootheden. Economische groei: toename van de welvaart voorzover daarbij beslag gelegd wordt op schaarse (alternatief aanwendbare) middelen. Loonquote: loon als percentage van het nationaal inkomen. Lorenzkromme: een grafiek waarmee een beeld gegeven kan worden van de (on)gelijkmatigheid van een verdeling, bijvoorbeeld van de verdeling van het totale inkomen over personen. Daartoe worden (bij dit voorbeeld) vergeleken de cumulatieve aandelen van groepen van personen in het totale inkomen. Overig-inkomensquote (OIQ): de OIQ geeft aan welk deel van het inkomen een beloning is voor kapitaal, natuur en ondernemerschap. Personele inkomensverdeling: geeft aan hoe het inkomen verdeeld is over personen/gezinnen. Primaire sector: de sector die haar productie uit de natuur haalt. Bijvoorbeeld landbouw, veeteelt, visserij en bosbouw. Quartaire sector: de sector van de niet-commerciële dienstverlening: de collectieve sector plus de gesubsidieerde sector (gezondheids- en bejaardenzorg, onderwijs, welzijnswerk, bibliotheken). Deze streeft niet naar winst. Scheefheid [van een inkomensverdeling]: geeft aan in welke mate de inkomens tussen personen of gezinnen in verhouding van elkaar verschillen. Secundaire sector: de sector die grondstoffen verwerkt tot halffabrikaten en eindproducten. Bijvoorbeeld bouwbedrijven, elektronicabedrijven, staalfabrieken, timmerbedrijven, enzovoort. Tertiaire sector: de sector van de commerciële (= op winst gerichte) dienstverlening. Bijvoorbeeld advocaten, banken, notarissen, detailhandelaren, enzovoort. Toegerekend loon zelfstandigen (TLZ): voor zelfstandige ondernemers is de winst een beloning voor hun arbeid. Daarom heeft het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) aan elke zelfstandige een bepaald bedrag als loon toe gerekend. Dat vastgestelde bedrag vermenigvuldigd met het aantal zelfstandigen heet het toegerekend loon voor zelfstandigen (TLZ).

View more...

Comments

Copyright � 2017 NANOPDF Inc.
SUPPORT NANOPDF