Hoogbegaafde kinderen

January 8, 2018 | Author: Anonymous | Category: Sociale wetenschappen, Psychologie, Educational Psychology
Share Embed Donate


Short Description

Download Hoogbegaafde kinderen...

Description

Onderzoek  onderwijsbehoeften  hoogbegaafde  kinderen   Interviews  oudervereniging  Pharos  

    Lectoraat  Passend  Onderwijs/Inclusive  Education   Pabo  Hogeschool  Leiden   Janine  Haenen  ([email protected])       Inleiding   Op  zaterdag  2  april  2011  is  door  het  Lectoraat  Passend  Onderwijs/Inclusive  Education   van   de   Pabo   Hogeschool   Leiden   met   14   ouders/ouderparen   een   interview   afgenomen   over   hun   hoogbegaafde   kinderen.   Het   doel   van   deze   interviews   was   allereerst   de   ervaringen  van  deze  ouders  op  het  gebied  van  hoogbegaafdheid  en  onderwijs  in  kaart  te   brengen.  Het  tweede  doel  was  om  van  hen  te  leren  wat  pabo’s  aanstaande  leerkrachten   mee   moeten   geven   om   in   de   toekomst   in   te   kunnen   spelen   op   de   onderwijsbehoeften   van  hoogbegaafde  kinderen  in  het  basisonderwijs.  Alle  interviews  zijn  op  basis  van  open   vragen  afgenomen  om  zoveel  mogelijk  informatie  over  hoogbegaafdheid  te  verzamelen.   De   interviews   zijn   met   een   voicerecorder   opgenomen   en   vervolgens,   letterlijk,   uitgewerkt.       In  dit  verslag  zijn  alle  uitkomsten,  op  basis  van  de  uitgewerkte  letterlijke  verslagen  van   deze   interviews,   weergegeven.   Eerst   wordt   kort   toegelicht   hoe   de   respondentengroep   eruit   zag:   de   achtergrondgegevens   worden   gegeven   en   daarnaast   is   een   korte   schets   gemaakt  van  de  hoogbegaafde  kinderen  van  wie  de  ouders  geïnterviewd  werden.  Ook  de   onderwijservaringen,   inclusief   ervaringen   binnen   het   hoogbegaafdheidsonderwijs,   en   het   welzijn   en   gevoel   van   deze   kinderen   op   hun   scholen   wordt   hierbij   toegelicht.   Vervolgens   is   de   ouders   gevraagd   naar   hun   ervaringen   met   de   communicatie   tussen   ouders  en  school.  Ook  is  op  een  rijtje  gezet  wat  volgens  ouders  leerkrachtvaardigheden   zijn  die  leerkrachten  moeten  bezitten  om  hoogbegaafde  leerlingen  binnen  het  onderwijs   te   kunnen   begeleiden   en   is   expliciet   beschreven   wat   niet   mag   ontbreken   in   het   pabocurriculum   om   aanstaande   leerkrachten   voor   te   bereiden   op   onderwijs   aan   hoogbegaafde   leerlingen.   Tenslotte   wordt   gekeken   naar   de   toekomst:   wat   de   vervolgstappen  zullen  zijn  op  basis  van  de  uitkomsten  van  dit  onderzoek.    

Lectoraat  Passend  Onderwijs/Inclusive  Education   Pabo  Hogeschool  Leiden  

1  

Respondentengroep   Alle   interviews   zijn   afgenomen   tijdens   het   Pharoskamp,   een   kamp   speciaal   voor   hoogbegaafde  kinderen.  Tijdens  dit  kamp  zijn  er  in  totaal  14  interviews  afgenomen  met   ouder   van   aan   het   Pharoskamp   deelnemende   kinderen.   Deze   interviews   gingen   in   totaal   over   24   kinderen,   van   wie   15   kinderen   op   de   basisschool   en   vier   op   de   middelbare   school  zitten.  Van  vijf  kinderen  is  hun  leeftijd  niet  bekend.  In  totaal  gaat  het  hier  om  15   jongens  en  vier  meisjes  (van  vijf  kinderen  is  het  geslacht  niet  bekend).  In  onderstaande   tabel  zijn  de  achtergrondgegevens  van  de  kinderen  in  kaart  gebracht.     Tabel  1.  Respondenten   Interview   Geslacht   Leeftijd/groep   1.   Jongen   Groep  6   2.   2  jongens   6  en  10  jaar   3.   Jongen   7  jaar   4.   Jongen   Groep  5   5.   2  jongens   1  kleuter,  1  schoolkind   6.   2  jongens   Schoolkind  en  11  jaar   7.   Jongen   ?   8.   1  jongen,  1  meisje   11  en  14  jaar   9.   2  meisjes   ?,  ?   10.   Jongen   10  jaar   11.   2  jongens   5  en  9  jaar   12.   2  kinderen   4  en  7  jaar   13.   3  kinderen   ?,  ?  en  12  jaar   14.   1  jongen,  1  meisje   12  en  15  jaar     Een  korte  schets  van  de  hoogbegaafde  kinderen   Hieronder  is  een  korte  schets  gegeven  van  de  hoogbegaafde  kinderen  uit  alle  interviews:   wat  is  kenmerkend  voor  de  hoogbegaafde  leerling  thuis  en  in  het  basisonderwijs?       Depressie  en  onhandelbaar  gedrag  thuis  (versus  op  school)   De  ouders  van  negen  kinderen  geven  aan  dat  hun  kind  thuis  boos  of  depressief  gedrag   vertoont   (vaak   in   tegenstelling   tot   hun   brave   en   rustige   gedrag   op   school).   Deze   kinderen   hebben   thuis   buikpijn   en/of   hoofdpijn   en   uiten   hun   frustratie   met   boosheid,   agressie,   niet   willen   eten   of   depressie   (waarbij   twee   ouders   rapporteren   dat   hun   kind   zelfs  dood  wilden).     Onderduiken   Vijf  kinderen  duiken  onder  op  school:  ze  willen  iedereen  te  vriend  te  houden  en  passen   zich  aan  het  niveau  van  het  gemiddelde  van  de  klas  aan.  Ze  willen  precies  hetzelfde  doen   als   de   andere   kinderen,   waardoor   ze   vaak   hun   volledige   capaciteit   niet   aanspreken.   Ondertussen   zitten   deze   kinderen   niet   goed   in   hun   vel:   ze   hebben   thuis   onder   andere   buikpijn,  nekpijn  en/of  hoofdpijn.     Sociaal-­emotionele  ontwikkeling   Uit   de   interviews   blijkt   dat   de   sociaal-­‐emotionele   ontwikkeling   van   hoogbegaafde   kinderen   verschillend   kan   zijn.   Zo   blijkt   dat   vier   kinderen   veel   vrienden   hebben   en   sociaal   sterk   zijn.   Daarnaast   hebben   zes   andere   kinderen   juist   weer   moeite   met   het   leggen  van  contact  en  hebben  ze  weinig  aansluiting  met  leeftijdsgenoten  (in  de  buurt).   Lectoraat  Passend  Onderwijs/Inclusive  Education   Pabo  Hogeschool  Leiden  

2  

Eén   van   hen   wordt   zelfs   gepest   en   een   is   thuis   liever   (in   zijn   eentje)   bezig   met   computerspelletjes  en  televisie.     De   ouders   van   deze   kinderen   noemen   een   aantal   dingen   die   faciliterend   of   juist   belemmerend  kunnen  zijn  om  contact  te  maken  en  te  onderhouden.  Zo  maakt  de  fysieke   (verre)  afstand  tussen  (Leonardo)school  en  woonbuurt  het  moeilijk  om  contacten  in  de   buurt   te   onderhouden.   Daarnaast   kunnen   deze   kinderen   soms   moeilijk   hun   gevoel   tonen,   hebben   sommigen   een   laag   zelfbeeld   (bijvoorbeeld   door   het   pesten)   en   zijn   sommige   (hyper)gevoeligheid   en   inlevend.   Tevens   zijn   sommige   kinderen   sociaal-­‐   emotioneel  verder  dan  leeftijdsgenootjes:  ze  hebben  interesses  die  niet  overeenkomen   met  interesses  van  leeftijdsgenoten  (maar  meer  met  volwassen)  en  spelen  daarom  graag   met  oudere  kinderen.       Structuur   Vijf  kinderen  hebben  een  duidelijke  structuur  nodig:  ze  moeten  weten  waar  ze  aan  toe   zijn,   hebben   vaste   patronen   nodig,   kunnen   niet   goed   tegen   veranderingen   en   hebben   graag  duidelijkheid.     Leerhouding   De   leerhouding   van   de   hoogbegaafde   kinderen   verschilt   ook   erg.   Vijf   kinderen   zijn   leergierig   en   hebben   een   goede   werkhouding.   Wanneer   ze   interesse   hebben   in   een   onderwerp,  gaan  ze  graag  zelfstandig  aan  de  slag,  stellen  vragen  en  houden  ervan  om  op   onderzoekende  wijze  aan  de  slag  te  gaan.  Drie  kinderen  vinden  het  juist  moeilijk  om  te   leren.   Dit   komt   onder   andere   omdat   ze   plannen   en   zelfstandig   werken   niet   expliciet   hebben  geleerd  en  omdat  ze  gewend  zijn  dat  iets  in  een  keer  lukt  en  als  dat  niet  gebeurt,   dan  is  het  lastig  om  door  te  zetten.       Comorbiditeit,  rechtvaardigheidsgevoel  en  faalangst   Twee   kinderen   zijn   hoogbegaafd,   maar   hebben   daarnaast   ook   een   leer-­‐   of   gedragsprobleem  (dyslexie  en  autisme).  Hierdoor  was  het  lastig  om  de  hoogbegaafdheid   aanvankelijk   te   signaleren.   Daarnaast   hebben   drie   kinderen   een   groot   rechtvaardigheidsgevoel:  als  ze  iets  niet  eerlijk  vinden,  dan  kunnen  ze  daar  heel  erg  mee   zitten.  Tenslotte  is  een  jongen  faalangstig.       Ervaringen  reguliere  basisonderwijs   Zoals  uit  de  korte  schets  van  hoogbegaafde  leerlingen  hierboven  blijkt,  hebben  we  met   een   leerling   te   maken   die   op   bepaalde   punten   anders   kan   zijn   dan   een   reguliere   basisschoolleerling.   De   vraag   komt   dan   op   wat   voor   ervaringen   (moeilijkheden   of   misschien   juist   makkelijkheden)   deze   hoogbegaafde   leerlingen   hebben   gehad   in   het   reguliere  basisonderwijs.     Moeilijke  basisschoolperiode   De   ouders   van   zes   kinderen   geven   expliciet   aan   dat   hun   kinderen   een   hele   moeilijke   basisschoolperiode   hebben   gehad.   Er   waren   uiteenlopende   redenen   waarom   deze   kinderen   een   lastige   basisschoolperiode   hadden.   Zo   moesten   sommige   kinderen   veel   switchen   van   school;   mochten   ze   in   groep   2   niet   met   vriendjes/vriendinnetjes   mee   naar   groep  3;  werden  de  kinderen  niet  uitgedaagd  op  school;  werden  ze  door  hun  leerkracht   niet  begeleid  bij  het  maken  van  verdiepingsstof  en  uitdagende  taken;  liet  de  leerkracht   geen   vertrouwen   zien   in   hun   capaciteiten;   voelden   ze   zich   anders   dan   klasgenoten   en   hadden  ze  een  slechte  aansluiting  met  hen  en  werden  sommigen  zelfs  gepest.   Lectoraat  Passend  Onderwijs/Inclusive  Education   Pabo  Hogeschool  Leiden  

3  

  Apart  leerplan  in  reguliere  school   Negen   kinderen   zitten   op   een   reguliere   basisschool   en   doen   mee   met   het   reguliere   programma,   maar   krijgen   daarnaast   extra   materialen,   opdrachten,   compacte   stof   of   verdiepingsstof.  Voor  sommige  kinderen  werkt  dit  goed,  bijvoorbeeld  wanneer  ze  in  een   gecombineerde  klas  zitten  en  mee  mogen  doen  met  de  lessen  van  de  oudere  kinderen;   wanneer   de   extra   materialen   op   zijn   genomen   in   de   weektaak   die   alle   kinderen   hebben;   wanneer  ze  in  een  methodeboekje  alleen  de  belangrijkste  dingen  mogen  doen  en  sneller   door  de  methode  mogen  of  wanneer  ze  (individuele)  begeleiding  krijgen  bij  het  maken   van  de  extra  materialen  en  stof.  Maar  het  werkt  niet  voor  alle  kinderen.  Zo  blijkt  dat  er   niet   altijd   goede   begeleiding   wordt   gegeven   bij   de   extra   stof   en   taken;   is   er   geen   plan   voor   als   de   extra   materialen   en   stof   op   zijn;   is   een   ochtend   Plusklas   te   weinig   om   te   prikkelen  of  wordt  extra  stof  en  materialen  alleen  als  huiswerk  meegegeven.     Versnellen   is   ook   een   manier   waarop   sommige   kinderen   binnen   het   reguliere   onderwijs   kunnen  blijven.  Maar  dit  is  alleen  succesvol  als  er  vertrouwen  is  van  de  leerkracht  dat   een  kind  de  stof  van  de  hogere  klas  aankan  en  het  kind  begeleidt  wanneer  stof  aan  bod   komt  waar  het  kind  een  deel  van  heeft  gemist.       Ervaringen  hoogbegaafdheidsonderwijs   Drie   kinderen   zaten   eerst   op   een   reguliere   basisschool.   Hier   werd   geprobeerd   om   ze   extra  verdieping,  compacte  stof,  en  versnelling  te  bieden.  Voor  deze  drie  kinderen  was   het,   om   redenen   beschreven   in   het   bovenstaande   kopje,   niet   succesvol   en   ze   stapten   over  naar  een  Leonardoschool.  Wat  hun  ervaringen  zijn,  en  wat  ervaringen  van  kinderen   met   andere   hoogbegaafdheidsvoorzieningen   (Plusklas,   Day   a   week   school),   is   hieronder   te  lezen.     Leonardo-­onderwijs   Uit   verschillende   interviews   komen   een   aantal   succesfactoren   van   het   Leonardo-­‐ onderwijs   naar   voren.   Allereerst   blijkt   uit   zeven   interviews   de   eerste   succesfactor:   er   wordt  gedifferentieerd  lesgegeven,  de  leerlingen  mogen  buiten  de  reguliere  stof  om  en   de   stof   wordt   in   compacte   vorm   aangeboden.   Leerlingen   mogen   op   hun   eigen   niveau   werken   en   als   ze   ergens   klaar   mee   zijn,   hoeven   ze   niet   te   wachten,   maar   mogen   ze   door.   Er  wordt  niet  klassikaal  lesgegeven  en  door  de  kleine  klassen  heeft  de  leerkracht  tijd  om   de  kinderen  individueel  te  begeleiden.     Ten   tweede   blijkt   uit   vier   interviews   dat   een   belangrijke   succesfactor   is   dat   hoogbegaafde   leerlingen   in   de   klas   zitten   met   kinderen   in   wie   ze   zich   herkennen.   De   meeste  kinderen  hebben  een  goed  contact  met  de  klas  en  voelen  zich  veilig.  Wat  hierbij   ook  faciliterend  is,  is  dat  de  klassen  klein  zijn.  Tevens  is  er  veel  aandacht  voor  de  sociaal-­‐ emotionele  ontwikkeling;  aandacht  voor  elkaars  meningen  en  omgaan  met  anderen  die   ook  of  juist  niet  hoogbegaafd  zijn.   Als  derde  wordt  in  drie  interviews  de  verschillende  vakken  genoemd  waar  tijd  voor  is,   omdat   de   reguliere   stof   gecompact   wordt.   Zo   zijn   de   vakken   Engels,   Spaans,   Filosofie   en   ICT   uitdagend,   mits   de   leerkrachten   ook   geleerd   hebben   hoe   ze   les   moeten   geven.   De   Leonardotijd  mogen  de  kinderen  invullen  met  iets  wat  ze  interessant  vinden  en  ze  gaan     veel  weg:  musea,  ontdekkingstocht  door  een  bos,  vissen  in  de  klas.  Dit  ligt  weer  in  lijn   met  de  succesfactor  die  uit  twee  andere  interviews  naar  voren  komt:  het  top  down  leren,     het   leren   van   het   geheel   naar   de   delen   en   de   vele   dingen   die   projectmatige   worden   aangepakt  en  waarin  onderzoekend  leren  wordt  gestimuleerd.  

Lectoraat  Passend  Onderwijs/Inclusive  Education   Pabo  Hogeschool  Leiden  

4  

Tenslotte   wordt   in   een   interview   het   tutorlezen   genoemd,   waarvan   het   doel   is   dat   de   hoogbegaafde  leerlingen  enerzijds  leerlingen  die  niet  zo  goed  kunnen  lezen  begeleiden   en   anderzijds   leren   hoe   ze   een   ander   kunnen   helpen   en   hiermee   hun   sociale   vaardigheden   vergroten.   En   in   een   ander   interview   wordt   genoemd   dat   het   fijn   is   dat   leerkrachten   kennis   hebben   over   hoogbegaafdheid,   dat   ze   worden   begeleid   in   het   differentiëren   en   dat   er   een   leerkracht   is   die   de   testresultaten   en   de   adviezen   van   een   psycholoog  kan  lezen.     Uit   de   interviews   blijken   daarnaast   ook   belemmerende   factoren   van   het   Leonardo-­‐ onderwijs.  Zo  geven  vier  ouders  aan  dat  het  leren  in  de  Leonardoklas  soms  moeilijk  is,   omdat   de   klas   vol   drukke   en   beschadigde   kinderen   met   bagage   zitten   met   wie   het   op   hun   vorige   school   niet   goed   ging.   Leonardo-­‐onderwijs   is   goed,   maar   moet   voor   een   kind   vanaf   de   kleuters   worden   ingezet.   Uit   vier   andere   interviews   blijkt   ook   dat   de   kosten   belemmerend  kunnen  zijn:  het  Leonardo-­‐onderwijs  is  namelijk  erg  duur.  Ook  wordt  in   een  interview  de  cognitieve  insteek  genoemd:  voor  hoogbegaafde  leerlingen  die  op  een   andere  manier  leren  (bijvoorbeeld  in  beelden)  is  het  lastig  om  mee  te  komen  binnen  het   Leonardo-­‐onderwijs.   Tenslotte   merkt   een   ouder   op   dat   hun   zoon   eraan   moet   wennen   dat  hij  nu  even  goed  is  als  de  rest  en  niet  de  beste.       Plusklas   Drie  kinderen  zitten  een  dagdeel  per  week  in  een  plusklas.  Dat  vinden  ze  leuk:  ze  doen   opdrachten   die   ze   leuk   vinden   en   het   aanbod   is   er   divers.   Wel   zouden   ze   dit   graag   de   hele   week   doen:   het   kan   demotiverend   zijn   voor   een   kind   om   een   keer   per   week   te   zien   hoe  het  ook  kan  en  daarna  weer  terug  te  gaan  naar  de  reguliere  klas.  De  ouders  uit  twee   andere   interviews   vinden   dat   Plusklassen   geschikt   zijn   voor   kinderen   die   hard   en   zelfstandig  kunnen  werken,  maar  dat  is  vaak  moeilijk  voor  hoogbegaafde  leerlingen.       Day  Week  School   In  een  interview  doet  de  school  mee  met  het  project  Day  Week  School,  dat  gericht  is  op   excellente  leerlingen.  Een  keer  per  week  komt  een  klas  met  kinderen  van  verschillende   scholen   bij   elkaar.   Een   kanttekening   is   dat   alleen   de   enthousiaste,   creatieve   slimme   kinderen   door   de   selecte   komen.   Verder   is   het   geen   duurzame   oplossing:   het   project   gaat   door   totdat   het   geld   op   is   en   het   is   maar   voor   een   dag   per   week,   waardoor   de   jongen   uit   het   interview   de   stof   die   op   die   dag     op   zijn   basisschool   wordt   behandeld   ergens  anders  die  week  moet  inhalen.     Welzijn  school   Naast  de  onderwijservaring  van  de  kinderen  is  ook  nog  expliciet  aan  de  ouder  naar  het   welzijn   en   gevoel   van   hun   kind   op   hun   basisschool   gevraagd.   Hieronder   worden   de   antwoorden  hierop  toegelicht.     Reguliere  basisschool   Uit   de   interviews   blijkt   dat   het   welzijn   van   de   kinderen   op   een   reguliere   basisschool   twee   kanten   op   kan   gaan.   Aan   de   ene   kant   zitten   drie   kinderen   op   een   reguliere   basisschool  die  het  programma  niet  aanpast  of  een  poging  doet  tot  aanpassen,  maar  hier   niet  in  slaagt.  Deze  kinderen  vervelen  zich,  voelen  zich  niet  begrepen  en  willen  niet  naar   school  (tot  depressie  aan  toe).  Aan  de  andere  kant  zitten  vijf  kinderen  op  een  reguliere   basisschool   met   een   aangepast   programma   dat   niet   opvalt   in   de   weektaak   (bijvoorbeeld  

Lectoraat  Passend  Onderwijs/Inclusive  Education   Pabo  Hogeschool  Leiden  

5  

Jenaplan),  met  individuele  begeleiding  en  met  acceptatie  vanuit  de  klas.  Hier  voelen  ze   zich  prettig  en  willen  er  blijven.       Leonardoschool   Unaniem  voelen  alle  kinderen  die  op  een  Leonardoschool  zitten  zich  gelukkig.  De  ouders   van   vijf   kinderen   rapporteren   dit.   Ze   hebben   aansluiting,   contact   en   vriendjes   in   de   klas.   Ze  voelen  zich  niet  meer  zo  anders  en  worden  door  de  leerkracht  aangesproken  op  hun   vermogens.  Hierdoor  kunnen  ze  zichzelf  zijn  en  voelen  ze  dat  ze  er  mogen  zijn.  Verder   spreken  de  extra  vakken  (Spaans,  Engels,  Filosofie)  ook  aan.       Communicatie  tussen  school  en  ouders   De  ervaringen  die  ouders  hebben  met  de  communicatie  tussen  hen  en  de  basisschool  is   erg   wisselend.   Positieve   ervaringen   hebben   vooral   te   maken   met   een   luisterend   oor,   begrip   en   verstand   van   hoogbegaafdheid.   Twee   ouders   geven   aan   dat   ze   een   goed   contact   hebben   met   de   school   en   dat   er   geluisterd   wordt   naar   hen.   Er   zijn   afspraken   gemaakt  en  als  er  iets  is,  wordt  er  naar  de  ouders  gecommuniceerd.  Een  ouder  vertelt   dat   de   communicatie   goed   loopt   sinds   er   een   nieuwe   Intern   Begeleider   op   de   school   aanwezig   is   die   verstand   heeft   van   hoogbegaafdheid.   Ze   neemt   de   ouders   serieus   en   weet  waar  ze  het  over  heeft.   Verder  geeft  een  ouder  aan  dat  de  gesprekken  die  er  zijn   erg   prettig   zijn,   maar   dat   het   er   zo   weinig   zijn,   waardoor   het   voor   hen   moeilijk   is   om   bij   te   houden   wat   er   allemaal   speelt   op   school.   Een   ouder   vertelt   dat   er   op   de   Leonardoschool  veel  communicatie  is  naar  de  ouders.  Wel  is  dit  via  de  mail  (want  er  is   geen   tijd   voor   elke   dag   face-­‐to-­‐face   contact)   en   via   een   boekje   waar   de   leerkracht   iets   over  het  kind  in  schrijft.     Omgekeerd   hebben   de   negatieve   ervaringen   te   maken   met   onbegrip   en   weinig   kennis   over  hoogbegaafdheid  op  school.  Een  ouder  heeft  het  gevoel  dat  de  communicatie  vooral   vanuit  hen  moet  komen  en  dat  zij  er  erg  aan  moeten  trekken  en  zes  ouders  hebben  de   ervaring   dat   ze   steeds   moesten   bewijzen   dat   hun   kind   hoogbegaafd   is.   Een   van   deze   ouders  merkte  wel  dat  toen  het  eenmaal  bewezen  was,  de  leerkracht  het  geloofde  en  het   kind   extra   materiaal   en   begeleiding   ging   bieden.   Dezelfde   leerkracht   vroeg   ook   of   het   kind  vanaf  groep  7  zelf  aanwezig  wilde  zijn  tijdens  tienminutengesprekjes  waardoor  er   echt  naar  het  kind  zelf  geluisterd  werd.  Toch  blijft  het  voor  ouders  lastig  om  het  verschil   tussen   thuis   (onhandelbaar)   en   op   school   (braaf)   aan   te   geven,   vinden   sommige   leerkrachten   dat   de   ouders   het   kind   teveel   pushen,   en   hebben   sommige   ouders   het   gevoel  dat  de  leerkracht  hen  opscheppers  vindt.       Wat  dat  betreft  is  het  dus  erg  afhankelijk  van  een  leerkracht  of  hij  of  zij  begrip  en  kennis   heeft   en   snapt   wat   er   aan   de   hand   is.   En   aangezien   kinderen   elk   jaar   een   nieuwe   leerkracht  krijgen,  is  het  elk  jaar  spannend  wat  voor  leerkracht  je  hierin  treft.     Vier  ouders  geven  daarbij  aan  dat  het  ook  lastig  is  voor  leerkrachten,  omdat  je  als  ouder   erachteraan   wil   zitten,   maar   daardoor   ook   soms   zeurderig   over   kan   komen.   Zo   zijn   scholen   vaak   wel   bereid   iets   te   doen,   maar   gaat   er   veel   tijd   overeen   voordat   er   wat   gebeurt  (door  vakanties,  onderzoeken  en  besprekingen)  en/of  het  levert  niets  op  omdat   de   school   de   middelen   niet   heeft   om   adequaat   te   handelen.   Als   ouder   blijf   je   er   dan   achteraan  zitten  (je  wilt  immers  het  beste  voor  je  kind)  en  dit  kan  voor  een  leerkracht   moeilijk  zijn.         Lectoraat  Passend  Onderwijs/Inclusive  Education   Pabo  Hogeschool  Leiden  

6  

Leerkrachtvaardigheden   Hieronder   is   op   een   rijtje   gezet   wat   volgens   de   ouders   uit   de   interviews   belangrijke   leerkrachtvaardigheden   zijn   om   in   het   (reguliere)   basisonderwijs   aan   te   sluiten   bij   de   onderwijsbehoeften  van  hoogbegaafde  leerlingen.     Kennis  hebben  over  hoogbegaafdheid  (herkennen)   Unaniem  noemen  de  ouders  uit  alle  veertien  interviews  dat  het  goed  is  als  leerkrachten   kennis  en  verstand  hebben  van  hoogbegaafdheid  en  up-­‐to-­‐date  blijven.  Op  deze  manier   kan   hoogbegaafdheid   (snel)   herkent   worden   en   kunnen   leerkrachten   hun   onderwijs   aanpassen   aan   hoogbegaafde   leerlingen.   Dingen   die   ouders   noemen   en   die   belangrijk   zijn  om  te  weten  zijn:     -­‐   Comorbiditeit:   hoogbegaafdheid   gaat   vaak   samen   met   dyslexie   of   autisme.   Hierdoor   komt  de  hoogbegaafdheid  niet  altijd  expliciet  tot  uiting.   -­‐  Kennis  over  onderpresteren:  weten  dat  kinderen  geleerd  hebben  om  zich  aan  te  passen   aan  de  norm  om  niet  op  te  vallen  en  dat  het  heel  eng  kan  zijn  in  het  begin  om  gewoon   jezelf  te  worden.   -­‐   Het   beeld   niet   hebben   dat   hoogbegaafde   kinderen   zich   altijd   wel   redden   binnen   het   onderwijs.   -­‐  Kennis  hebben  over  het  leren  van  hoogbegaafde  leerlingen  (van  het  grote  geheel  naar   de  aparte  delen,  Top  Down)  en  hoe  zij  redeneren  en  problemen  oplossen.    -­‐   kennis   hebben   van   IQ   en   hoe   het   basisonderwijs   gericht   is   op   een   IQ   van   100-­‐110,   dat   speciaal   basisonderwijs   vaak   gericht   is   op   een   IQ   vanaf   70   en   dat   er   nog   weinig   onderwijs  bestaat  voor  kinderen  met  een  IQ  boven  de  130.   -­‐  Weten  wat  hoogbegaafde  kinderen  goed  kunnen  en  hierop  inspelen.   -­‐   Weten   dat   hoogbegaafde   kinderen   vaak   moeite   hebben   met   veranderingen   en   duidelijkheid  en  structuur  nodig  hebben.   -­‐   Weten   dat   deze   kinderen   een   groot   rechtvaardigheidsgevoel   hebben   en   op   basis   hiervan  consequent  handelen.   -­‐   Weten   dat   hoogbegaafde   kinderen   iets   niet   altijd   meteen   goed   doen,   bijvoorbeeld   omdat  ze  te  snel  willen  zijn  of  te  slim  zijn.   -­‐  Weten  dat  gedrag  van  hoogbegaafd  kinderen  niet  erop  gericht  is  om  dwars  te  zijn  en   weten  wat  er  achter  dit  gedrag  kan  zitten.   -­‐   Goed   op   de   hoogte   zijn   van   ontwikkelingspsychologie   en   de   stappen   die   kinderen   in   hun   ontwikkeling   maken.   Tips   voor   boeken   en   cursussen:   de   cursus   van   Novilo   (novilo.nl)   van   Tijl   Koenderink,   het   boek   “Hoogbegaafd,   nou   en”,   cursus   van   Jet   Barendrecht,  die  een  eigen  adviesbureau  heeft.     Erkennen   Uit  het  feit  dat  leerkrachten  meer  kennis  hebben  over  hoogbegaafdheid,  komt  ook  een   ander  aspect  naar  voren:  bijna  de  helft  (zes)  van  de  ouders  geeft  aan  dat  het  erkennen   van  hoogbegaafdheid  een  belangrijke  leerkrachtvaardigheid  is.  Dit  houdt  in:  zorgen  dat   een  kind  zich  gehoord  en  gezien  voelt.  Maar  ook  zorgen  dat  kinderen  elkaar  in  de  klas   begrijpen.  Erkenning  wordt  bereikt  door  het  geven  van  verantwoordelijkheden  aan  een   kind.   Ook   is   het   belangrijk   om   ze   niet   te   onderschatten:   te   vertrouwen   dat   ze   meer   en   verdiepende   stof   aan   kunnen   of   een   klas   over   kunnen   slaan.   Ook   wordt   erkenning   bereikt   door   te   letten   op   onderduiken   en   door   te   weten   dat   dit   vaak   voorkomt.   Belangrijk  hierbij  is  dat  je  als  leerkracht  achter  het  ‘waarom’  komt  van  gedrag  dat  een   kind  laat  zien.  Dat  bereik  je  door  gericht  te  zijn  op  het  kind,  naar  het  kind  te  kijken  en  te   bevragen.     Lectoraat  Passend  Onderwijs/Inclusive  Education   Pabo  Hogeschool  Leiden  

7  

Leerstof  en  instructie   In   meer   dan   de   helft   van   de   interviews   (acht)   wordt   aangegeven   dat   een   belangrijke   leerkrachtvaardigheid   te   maken   heeft   met   het   aanbieden   van   adequate   leer-­‐   en   verdiepingsstof   en   instructie.   Leerkrachten   kunnen   de   kinderen   prikkelen   door   verdiepende  vragen  te  stellen  en  extra  verdiepingsstof  te  geven.  Ook  kan  stof  gecompact   worden,   door   bijvoorbeeld   alleen   de   hoogtepunten   eruit   te   pakken   en   te   zorgen   dat   stof   niet  herhaalt  wordt.  Ook  is  het  belangrijk  dat  de  stof  niet  langzaam  wordt  opgebouwd,   maar  juist  vanuit  het  geheel  naar  de  kleine  delen  wordt  aangeboden  en  dat  het  ‘waarom’   achter   en   het   doel   van   de   stof   duidelijk   gemaakt   wordt.   Verder   blijkt   uit   meer   dan   de   helft   van   de   interviews   dat   hoogbegaafde   leerlingen   gebaad   zijn   bij   het   leren   op   projectbasis.  De  bovenstaande  voorwaarden  (van  geheel  naar  delen,  het  waarom  en  het   doel)  kunnen  makkelijk  een  plek  krijgen  binnen  een  project.  Het  is  belangrijk  dat  je  als   leerkracht  de  opdracht  of  methode  niet  voorkauwt:  een  hoogbegaafd  kind  wil  het  graag   zelf  oplossen  en  leren.  Sterker  nog:  een  voorgestructureerde  manier  om  iets  op  te  lossen   snappen   ze   soms   niet   eens,   omdat   ze   voor   zichzelf   een   andere   manier   om   het   op   te   lossen  hebben  bedacht.  En  als  je  als  leerkracht  instructie  wilt  geven,  zorg  dat  die  voor  de   hoogbegaafde  leerlingen  niet  te  lang  is,  want  dan  zijn  ze  snel  gedemotiveerd  en  afgeleid.       Afwijken  van  de  methode   Wat   met   de   leerstof   en   instructie   samenhang,   maar   door   tien   ouders   expliciet   wordt   genoemd,   is   het   durven   afwijken   van   de   methode   en   de   kaders   van   het   reguliere   onderwijs.  Omdat  alle  kinderen  op  hun  eigen  manier  leren  is  het  goed  als  leerkrachten   meerdere  lesmethodes  naast  elkaar  kan  leggen  en  combineren.  Deze  vaardigheid  is  ook   belangrijk,  omdat  een  hoogbegaafd  kind  soms  heel  goed  kan  zijn  in  het  ene  vak  en  heel   veel   moeite   kan   hebben   met   het   andere   vak.   Dan   is   het   flexibel   om   kunnen   gaan   met   methodes  een  must.  Een  leerkracht  moet  dus  alert  zijn  of  het  materiaal  het  leerproces   van  een  kind  wel  of  niet  ondersteunt.    Om  dit  alles  te  kunnen,  moet  een  leerkracht  boven   de  stof  en  de  methode  staan.     Houding  leerkracht   Zeven  ouders  geven  de  tip  dat  leerkrachten  zichzelf  open  moeten  durven  opstellen:  het   is  niet  erg  als  je  als  leerkracht  niet  alle  antwoorden  paraat  hebt:  je  kunt  hier  eerlijk  in   zijn.  Het  is  belangrijk  dat  je  als  leerkracht  zelfvertrouwen  hebt  en  het  niet  erg  vindt  dat   ze  slimmer  zijn  dan  jij.  En  dat  de  leerkracht  waardering  laat  zien  aan  het  kind,  zoals  hij   of  zij  is  en  niet  oordeelt  naar  uiterlijk  of  leeftijd.  Tenslotte  is  het  van  belang  om  goed  te   letten   op   je   verwachtingen   van   het   kind:   als   je   veel   verwacht,   maar   het   slaat   niet   aan   bij   het   kind,   zeg   dan   niet   dat   het   kind   het   niet   wil   of   dwars   ligt.   Het   is   niet   zo   dat   een   hoogbegaafd  kind  alles  kan.     Talenten  benadrukken   In   de   helft   van   de   interviews   (zeven)   geven   de   ouders   aan   dat   het   valt   of   staat   met   de   manier   waarop   de   leerkracht   het   kind   benadert   in   zijn/haar   kunnen.   Hierin   is   het   belangrijk  dat  de  leerkracht  benadrukt  dat  ieder  kind  een  talent  heeft  en  dat  het  talent   van   hoogbegaafde   kinderen   is   dat   ze   heel   slim   zijn.   In   lijn   hiervan   is   het   goed   als   een   leerkracht   er   aandacht   aan   besteedt   als   iets   goed   gaat   en   er   ook   achter   komt   wat   een   kind   leuk   vindt   of   goed   kan.   Als   je   hier   de   nadruk   op   legt,   dan   krijg   je   een   kind   vaak   ook   mee  in  iets  wat  hij  of  zij  minder  leuk  vindt.       Lectoraat  Passend  Onderwijs/Inclusive  Education   Pabo  Hogeschool  Leiden  

8  

Ouders   Uit  zeven  interviews  komt  naar  voren  dat  het  een  belangrijke  leerkrachtvaardigheid  is   om   gesprek   aan   te   durven   gaan   met   de   ouders;   luisteren   en   open   staan   voor   advies.   Het   is  belangrijk  dat  ouders  kunnen  vertellen  hoe  het  kind  zich  thuis  gedraagt  of  van  hen  te   horen   wat   ze   thuis   doen   en   waar   hun   kind   geïnspireerd   of   gelukkig   van   wordt.   Deze   kennis  kan  een  leerkracht  weer  gebruiken  in  het  onderwijs.       Leren  leren   Bijna  de  helft  van  ouders  (zes)  vinden  het  van  belang  dat  hoogbegaafde  kinderen  leren   om  te  leren.  Kinderen  hebben  vaak  niet  geleerd  hoe  ze  iets  moeten  leren,  omdat  het  vaak   gewoon  vanzelf  ging.  Hierdoor  slaan  ze  in  het  leerproces  onbewust  stappen  over.  Je  kunt   dit   leren   door   met   kinderen   te   leren   door   een   spel   of   door   te   lezen   en   met   kleuren   begrippen   aan   te   strepen   of   door   een   samenvatting   te   maken.   En   dat   je   ze   leert   dat   sommige  dingen  echt  onthouden  moeten  worden  (bijvoorbeeld  topografie  of  woordjes)   en  hoe  dat  moet.  Ook  moeten  ze  leren  hoe  ze  thuis  huiswerk  moeten  maken  (zonder  het   steeds  maar  uit  te  stellen)  en  hoe  ze  iets  moeten  zoeken  op  het  internet  zonder  verstrikt   te   raken   in   de   hoeveelheid   informatie.   Tenslotte   is   het   belangrijk   om   deze   kinderen   te   leren  plannen.       Structuur   In  vijf  interviews  wordt  aangegeven  dat  een  leerkracht  helder,  duidelijk  en  consequent   moet   zijn   in   het   lesgeven   en   in   de   regels   binnen   de   klas.   Hierbij   is   het   ook   belangrijk   dat   eisen   gesteld   wordt   aan   het   werk   van   de   kinderen:   het   mag   niet   vrijblijvend   zijn.   Hierbij   is  het  ook  dat  belangrijk  dat  kinderen  het  ‘waarom’  achter  de  afspraken  die  je  met  hen   maakt,  snappen.  Je  kan  namelijk  heel  goed  afspraken  met  ze  maken,  maar  ze  moeten  het   wel  van  te  voren  weten  en  het  moet  helder  zijn.       Samenwerken   In   vijf   interviews   wordt   genoemd   dat   het   belangrijk   is   dat   er   door   de   leerkracht   aandacht   wordt   besteed   aan   het   leren   samenwerken.   Als   je   als   leerkracht   expliciete   samenwerkingsopdrachten   geeft   en   dat   begeleidt,   leren   ze   elkaars   vaardigheden   te   respecteren.  Dit  kun  je  doen  door  kinderen  te  begeleiden  in  hoe  ze  op  elkaar  reageren,  te   leren   hoe   je  met  elkaar  omgaat  en  waarom   dingen  wel   of   niet  fijn  of   aardig   kunnen  zijn.   Ook  kan  binnen  lessen  expliciet  aandacht  worden  besteed  aan  sociale  vaardigheden  en   kunnen   dingen   die   spelen   klassikaal   worden   besproken.   Binnen   reguliere   klassen   kan   het   gevaar   zijn   dat   een   hoogbegaafde   leerling,   door   een   gebrek   aan   sociale   vaardigheden,  gepest  wordt.  Een  leerkracht  moet  hier  alert  op  zijn.       Doorzetten   Vier  ouders  geven  aan  dat  het  voor  hun  kind  erg  belangrijk  is  dat  het  doorzet  wanneer   het   moeilijk   wordt.   Hoogbegaafde   kinderen   zijn   gewend   dat   ze   iets   snel   kunnen   en   kennen   en   als   het   dan   wat   moeite   kost,   haken   ze   snel   af.   Vaak   liggen   de   grenzen   van   het   kunnen  erg  hoog,  waardoor  kinderen  ook  als  ze  afhaken  al  voldoende  presteren.  Maar   op   die   manier   presteren   ze   nooit   op   hun   maximale   kunnen.   Leerkrachten   kunnen   kinderen  hierin  begeleiden  door  ze  te  stimuleren  fouten  te  maken  en  aan  te  geven  dat   het  niet  erg  is  om  fouten  te  maken.           Lectoraat  Passend  Onderwijs/Inclusive  Education   Pabo  Hogeschool  Leiden  

9  

Differentiëren   Vier   ouders   noemen   expliciet   dat   een   belangrijke   leerkrachtvaardigheid   is   om   gedifferentieerd  les  te  geven.  Als  leerkracht  is  het  belangrijk  om  goed  te  kijken  wat  elk   individueel  kind  nodig  heeft.  Op  deze  manier  creëer  je  een  eigen  leerplan  voor  elk  kind.     Individuele  begeleiding   Een   aantal   ouders   (drie)   legt   de   nadruk   op   het   maken   van   extra   tijd   voor   individuele   begeleiding.  In  het  reguliere  onderwijs  kunnen  veel  hoogbegaafde  leerlingen  meekomen   met  wat  extra,  individuele,  begeleiding.     Geen  aparte  behandeling   Uit   twee   interviews   komt   naar   voren   dat   deze   kinderen   niet   apart   behandeld   willen   worden.   Het   is   belangrijk   dat   de   leerkracht   er   geen   nadruk   op   legt   en   ze   geen   uitzonderingspositie  geeft  in  de  klas.  Als  dit  wel  gebeurt,  is  er  kans  op  onderduiken.       Ideaal  onderwijs  voor  hoogbegaafde  leerlingen   De   leerkracht   speelt   een   erg   belangrijke   rol   bij   het   begeleiden   van   hoogbegaafde   leerlingen  in  het  basisonderwijs.  Maar  hierbij  moet  de  vorm  van  onderwijs  niet  vergeten   worden:  alle  ouders  is  daarom  gevraagd  wat  zij  een  ideale  onderwijsvorm  vinden  voor   hun  hoogbegaafde  kind.     Regulier  onderwijs   Unaniem   geven   alle   ouders   aan   dat   een   reguliere   basisschool   met   mogelijkheden   voor   gedifferentieerd   onderwijs   het   meest  ideale  onderwijs  is.  Vijf  ouders  geven  hierbij  aan   dat  zij  het  vooral  belangrijk  vinden  dat  hun  kinderen  op  een  reguliere  basisschool  in  de   buurt     zitten,   zodat   zij   hun   sociale   contacten   in   de   buurt   kunnen   behouden.   Daarnaast   worden  verschillende  onderwijsvormen,  binnen  het  reguliere  basisonderwijs,  genoemd   waarin  hoogbegaafde  leerlingen  mee  zouden  kunnen  komen:     -­‐   In   een   eigen   klas   met   andere   hoogbegaafde   leerlingen   en   waar   het   kan,   wordt   de   integratie   gezocht   met   de   reguliere   kinderen.   In   deze   onderwijsvorm   is   het   belangrijk   dat  hoogbegaafd  leerlingen  eerst  met  elkaar  contact  hebben  en  vanuit  de  basis  van  dat   contact,  contact  krijgen  met  reguliere  kinderen.   -­‐Als   uitwerking   van   het   eerste   voorbeeld:   in   de   ochtend   onderwijs   in   een   eigen   groep   met   hoogbegaafde   kinderen   en   in   de   middag   atelieronderwijs   samen   met   reguliere   kinderen.   Of   startend   vanuit   een   algemene   groep   waar   algemene   lessen   in   worden   gegeven  en  daarna  uiteen  in  eigen  niveaugroepen:  je  krijgt  dan  per  vak  les  op  je  eigen   niveau.   -­‐   Net   als   op   een   Montessorischool,   Jenaplanschool   of   Daltonschool   zet   je   kinderen   van   verschillende   leeftijden   en   niveaus   bij   elkaar   in   de   klas.   Wanneer   je   dan   hoogbegaafd   bent,  kun  je  meedoen  met  de  niveaus  van  de  hogere  leeftijdsgroepen.  Maar  je  zit  dan  wel   met   kinderen   van   je   eigen   leeftijdsgroep   in   de   klas.   Ook   de   weekplanning   binnen   deze   onderwijsconcepten   werkt   goed   voor   hoogbegaafde   leerlingen:   dit   geeft   hen   duidelijkheid   en   structuur.   Meestal   heeft   een   weekplanning   ook   een   individueel   deel,   waarin   voor   een   hoogbegaafde   leerlingen   bijvoorbeeld   plusmateriaal   gedaan   kan   worden  zonder  dat  het  kind  zich  anders  voelt.     -­‐   Ontwikkelingsgestuurd   onderwijs,   waarbij   gekeken   wordt   naar   het   individuele   kind:   hoe   leert   dit   kind,   wat   kan   hij   of   zij.   Leerlingen   hun   eigen   leerplan,   vanuit   hun   eigen   verwachtingen,  op  laten  stellen:  leerlinggestuurd  onderwijs.    

Lectoraat  Passend  Onderwijs/Inclusive  Education   Pabo  Hogeschool  Leiden  

10  

-­‐   Tenslotte   wordt   de   optie   genoemd   dat   een   reguliere   basisschool   in   een   regio   zich   specialiseert   in   hoogbegaafdheid.   Alle   leerlingen   binnen   de   regio   kunnen   dan   naar   die   bepaalde  basisschool,  waar  alle  leerkrachten  dan  verstand  hebben  van  en  geschoold  zijn   in  hoogbegaafdheid.       Nieuwe  en  extra  onderwijsonderdelen   Vier   ouders   geven   aan   dat   hun   kind   gebaad   is   bij   nieuwe   en   uitdagende   onderwijsonderdelen:   plusklassen,   creatieve   middagen,   schooltuinen   en   alle   onderwijsonderdelen   die   je   ook   terugziet   in   het   Leonardo-­‐onderwijs   (Science,   Spaans,   ICT  en  Filosofie).  Op  deze  manier  kan  de  leerhonger  worden  gestild.  Vooral  de  projecten   en  het  werken  van  groter  geheel  naar  delen  wordt  vaak  genoemd  (acht  keer).  Kinderen   moeten   dan   binnen   een   bepaalde   structuur   en   een   beperkte   tijd   met   behulp   van   coaching   en   uitdagende   vragen   door   over   dingen   na   te   denken   en   uit   te   zoeken   een   project  draaien.       Leonardo-­onderwijs   Drie  ouders  geven  aan  dat  zij  het  Leonardo-­‐onderwijs  ideaal  vinden,  omdat  het  rekening   houdt   met   hoogbegaafdheid,   er   kennis   is   over   hoogbegaafdheid   en   er   goed   gekeken   wordt   naar   waar   de   behoeftes   van   de   kinderen   liggen.   Er   wordt   ook   aandacht   besteed   aan  waar  de  hiaten  zitten  en  dat  wordt  gevolgd  en  bijgespijkerd.  Tevens  is  het  belangrijk   om   kinderen   van   gelijk   niveau   bij   elkaar   te   zetten.   Het   is   fijn   voor   hoogbegaafde   leerlingen  om  in  een  klas  met  gelijkgestemden  te  zitten  (drie  ouders).  Tenslotte  zijn  de   kleine  klassen  in  het  Leonardo-­‐onderwijs  ideaal  (twee  ouders).     Wat  niet  mag  missen  in  het  pabocurriculum  over  hoogbegaafdheid   Eerder   werd   op   een   rijtje   gezet   wat   volgens   ouders   de   vaardigheden   zijn   die   leerkrachten  moeten  bezitten  om  aan  te  kunnen  sluiten  bij  de  onderwijsbehoeften  van   hoogbegaafde  leerlingen.  Hier  werden  veel  dingen  genoemd  die  ook  van  belang  kunnen   zijn   om   in   het   pabocurriculum   op   te   nemen.   Toch   is   ook   de   vraag   nog   expliciet   aan   ouders   voorgelegd   wat   er   volgens   hen   absoluut   niet   moet   missen   over   hoogbegaafdheid   in  het  pabocurriculum.  Hieronder  zijn  de  antwoorden  van  de  ouders  op  een  rijtje  gezet.   Voor   een   deel   komt   dit   overeen   met   de   leerkrachtvaardigheden,   maar   voor   een   deel   wordt   komt   uit   deze   vraag   weer   nieuwe   en   zeer   relevante   informatie   naar   voren   voor   het  pabocurriculum.       Kennis   Bijna   alle   ouders   (twaalf)   geven   aan   dat   standaard   in   het   pabocurriculum   kennis   over   hoogbegaafd   moet   zitten.   Alle   dingen   die   eerder   ook   genoemd   zijn   (bij   de   leerkrachtvaardigheden)   over   kennis   die   leerkrachten   moeten   hebben,   worden   hier   weer  genoemd.  Een  nieuw  idee  is  nog  om  aankomend  leerkrachten  voorlichting  te  geven   door  een  ouder  of  iemand  die  zelf  hoogbegaafd  is.  Vijf  ouders  noemen  hierbij  expliciet   nog  de  kennis  om  vroege  signalering  van  hoogbegaafdheid  te  bewerkstelligen.     Begeleiding   Volgens   vijf   ouders   moet   het   pabocurriculum   aandacht   besteden   aan   de   begeleiding   van   hoogbegaafde   leerlingen:   dat   je   niet   zomaar   genoegen   moet   nemen   wanneer   een   kind   iets   niet   kan,   maar   dan   juist   de   grens   opzoeken   en   uitdagen.   Dus   eigenlijk   de   frustratietolerantie   proberen   op   te   rekken   en   hierbij   voorbereid   zijn   op   duikings-­‐   en  

Lectoraat  Passend  Onderwijs/Inclusive  Education   Pabo  Hogeschool  Leiden  

11  

ontwijkstrategieën.   Verder   kinderen   leren   leren,   handvatten   geven   om   te   leren.   Voor   dit   alles  moet  je  echt  geduld  hebben,  want  het  is  een  geleidelijk  proces.       Ouders   Drie  ouders  geven  aan  dat  het  belangrijk  is  om  de  ouder  in  het  pabocurriculum  niet  te   vergeten.   Het   is   belangrijk   dat   aankomende   leerkrachten   leren   om   ouders   serieus   te   nemen   in   hun   verhalen   over   hun   kinderen.   Of   leren   om   bijvoorbeeld   een   uitgebreid   intakegesprek   te   hebben   om   erachter   te   komen   wat   voor   kind   je   op   school   krijgt.   Ook   een   dagrapportje   is   een   goed   idee   en   meer   uitnodigingen   voor   ouderavonden   en   avonden   met   alle   ouders   uit   de   klas.   Als   er   echt   iets   is   met   een   kind   moet   er   genoeg   ruimte   zijn   om   dit   te   bespreken.   Tevens   ook   leren   dat   ouders   ook   begeleiding   nodig   hebben:   zij   willen   het   beste   voor   hun   kind   en   hun   kind   is   niet   altijd   gelukkig.   Voor   ouders  is  het  ook  moeilijk  om  een  hoogbegaafd  kind  te  hebben.       Methodes  combineren   Drie  ouders  vinden  het  belangrijk  dat  aankomend  leerkrachten  leren  om  verschillende   methodes   naast   elkaar   te   leggen   en   combineren.   En   om   kinderen   de   kans   te   geven   verder  te  kunnen  dan  in  het  leerdoel  van  hun  jaargroep  staat.       Erkennen   Uit   drie   interviews   komt   naar   voren   dat   studenten   moeten   leren   om   in   de   gevoels-­‐   en   belevingswereld   te   duiken   van   deze   groep   kinderen.   Er   wordt   vaak   gezegd   dat   deze   kinderen  sociaal-­‐emotioneel  achterlopen  maar  ook  dit  traject  verloopt  anders.  Soms  zijn   ze  eerder  en  een  andere  keer  lopen  ze  juist  achter.  Op  sociaal-­‐emotioneel  vlak  hebben  ze   vaak  problemen  omdat  ze  allerlei  vaardigheden  niet  hebben  kunnen  oefenen  in  een  voor   hun   veilige   omgeving   en   ze   hebben   door   de   omstandigheden   vaak   schade   opgelopen   omdat   ze   miskent   zijn.   Als   leerkracht   kun   je   hierop   inspelen   door   kinderen   te   observeren   en   door   in   lessen   meer   aandacht   aan   sociaal-­‐emotionele   ontwikkeling   te   besteden.     Houding     Twee   ouders   willen   graag   dat   aankomend   leerkrachten   leren   om   altijd   een   open   houding   aan   te   nemen   en   vragen   te   stellen   en   niet   meteen   tevreden   te   zijn   met   het   eerste   antwoord,   maar   doorvragen.   Open   kijken   naar   kinderen   zonder   verwachtingen.   Deze   kinderen   kunnen   gewild   of   ongewild   (overlevingsstrategie)   een   volwassene   manipuleren.       Ervaringen  opdoen  met  hoogbegaafde  leerlingen   Drie   ouders   geven   aan   dat   het   opdoen   van   ervaringen   met   hoogbegaafde   leerlingen,   door   stage   te   lopen   op   een   Leonardoschool   of   mee   te   gaan   als   leiding   op   een   Pharoskamp,  zorgt  dat  je  meer  te  weten  komen  over  deze  groep  kinderen.       Voorbereiden  op  het  werkveld   Het  is  volgens  twee  ouders  belangrijk  dat  studenten  in  hun  vaardigheden  goed  worden   voorbereid  op  het  werkveld:  dat  ze  leren  hoe  ze  hun  goede  ideeën  binnen  een  bestaande   basisschool   aan   de   man   kunnen   krijgen   en   weten   dat   als   ze   gaan   werken,   ze   ook   heel   veel   weerstand   kunnen   gaan   krijgen   om   hun   goede   ideeën   uit   te   werken.   Ze   moeten   zeker  van  hun  zaak  zijn  en  steun  zoeken.       Lectoraat  Passend  Onderwijs/Inclusive  Education   Pabo  Hogeschool  Leiden  

12  

Toekomst   Alle  uitkomsten  van  dit  onderzoek  krijgen  een  plek  in  het  onderwijsprogramma  van  de   Pabo  Hogeschool  Leiden:  om  de  aankomende  leerkrachten  goed  voor  te  kunnen   bereiden  op  onderwijs  aan  hoogbegaafde  kinderen.  Tevens  wordt  op  basis  van  de   uitkomsten  van  dit  onderzoek  een  gesloten  vragenlijst  opgesteld  die  in  2012  uitgezet  zal   worden  onder  basisscholen  en  ouderverenigingen  in  de  Leidse  regio.  Middels  deze   vragenlijst  wordt  bij  een  grotere  groep  ouders  en  leraren  onderzocht  in  hoeverre  de   eerdere  resultaten  bevestigd  worden  en  welke  onderdelen  belangrijk  zijn.  De   uitkomsten  van  dit  onderzoek  zullen  op  de  website  van  het  Lectoraat  Educatie   (http://www.hsleiden.nl/lectoraten/passend-­‐onderwijs/)  worden  gepubliceerd.                    

Lectoraat  Passend  Onderwijs/Inclusive  Education   Pabo  Hogeschool  Leiden  

13  

View more...

Comments

Copyright � 2017 NANOPDF Inc.
SUPPORT NANOPDF