Psychosociale Ondersteuning Vluchtelingen

January 9, 2018 | Author: Anonymous | Category: Sociale wetenschappen, Psychologie, Abnormal Psychology
Share Embed Donate


Short Description

Download Psychosociale Ondersteuning Vluchtelingen...

Description

Maart 2016

Psychosociale Ondersteuning Vluchtelingen Handreiking voor vrijwilligers

Het afgelopen jaar is het aantal vluchtelingen

Voor wie?

uit Syrië, Eritrea, Somalië, Irak, Afghanistan en

Deze handreiking is bedoeld voor vrijwilligers die met

andere landen, dat asiel aanvraagt in

vluchtelingen werken. Deze handreiking biedt do’s en don’ts en

Nederland fors toegenomen. Velen van hen

praktische informatie over waar u terecht kunt voor specifieke hulpvragen.

komen uit oorlogssituaties en hebben een reis vol ontberingen doorstaan. In veel gevallen zullen mensen die asiel aanvragen in

Hoe kunnen vrijwilligers vluchtelingen helpen? Vluchtelingen afkomstig uit oorlogsgebieden hebben vaak

Nederland een periode van onzekerheid

ingrijpende gebeurtenissen meegemaakt. In veel gevallen

doormaken. Vrijwilligers die met vluchtelingen

hebben zij huis en haard, familie en vrienden, werk en school

werken, worden met deze handreiking geïnformeerd over veerkracht en mogelijkheden om dit te versterken, signalering van psychische klachten en, indien

moeten achterlaten. Deze ervaringen kunnen ernstige invloed hebben op hun gezondheid. Tegelijkertijd zijn vluchtelingen veerkrachtig en willen zij graag een nieuwe leven beginnen. Hoe kunnen vrijwilligers helpen in deze onzekere fase?

Do’s om veerkracht te bevorderen

van toepassing, de stappen voor doorverwijzing bij vermoedens van PTSS. Veerkracht

VERTROUWD KLIMAAT CREËREN

– Probeer betrouwbaar, voorspelbaar en duidelijk te zijn. – Geef feitelijke informatie, indien u die heeft. Wees eerlijk over wat u wel en niet weet.

– Zorg voor een veilige omgeving waar mensen elkaar kunnen Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat een minderheid van de

ontmoeten en zich kunnen ontspannen.

onderzochte vluchtelingenpopulaties in het westen psychische klachten ontwikkelt. De meeste mensen die schokkende gebeurtenissen meemaken weten daar goed van te herstellen of daar beter mee te leren leven; mensen zijn veerkrachtig. Wel is het belangrijk de grenzen van die veerkracht tijdig te onderkennen. Dat is nog niet zo eenvoudig, want kwetsbaarheid voor het ontwikkelen van psychische klachten kan wisselen per persoon en er zijn zowel veerkracht bevorderende- als belemmerende omstandigheden.

Nienoord 5 1112 XE Diemen 020 - 840 76 40

[email protected] www.arq.org

EMOTIONEEL ONDERSTEUNEN

– Neem de tijd om naar vluchtelingen die hun verhaal met je willen delen te luisteren.

– Wees geduldig, meelevend en zorgzaam, zelfs als mensen boos of veeleisend zijn.

– Neem de emoties van mensen die groot verlies hebben ervaren, serieus. Probeer u in te leven in de situatie en het gevoel van de vluchteling. Maar laat uw eigen associaties, meningen, opvattingen of kritiek achterwege.

– Respecteer het recht van mensen om hun eigen beslissingen te nemen.

– Wees bewust van uw vooroordelen en zet deze aan de kant. – Respecteer privacy en beschouw wat aan u verteld wordt als vertrouwelijk.

– Vermijd onnodige kritiek op andere hulpverleners in het bijzijn van mensen die behoefte hebben aan deze diensten. In plaats daarvan kunt u de dienstverleners ondersteunen om de diensten te verbeteren. Zoek samenwerking.

– Scheid familieleden, indien mogelijk, niet van elkaar. – Gebruik geen oordelen of stempels zoals "getraumatiseerd" of "zielig", “krankzinnig” of “gek”.

– Raak de persoon niet aan als u er niet zeker van bent dat aanraken geaccepteerd is.

– Contact met landgenoten is geen vanzelfsprekende wens; vraag dit altijd na.

– Praat niet over uw eigen situatie/problemen

Wat is psychotrauma?

– Houd rekening met de cultuur, leeftijd en geslacht van de persoon.

– Erken dat mensen op verschillende manieren reageren op

Psychotrauma’s kunnen voort komen uit confrontatie met uiteenlopende schokkende situaties. Dit kunnen onder andere

schokkende gebeurtenissen. Veerkrachtigere mensen kunnen

zijn: oorlogen, rampen, gijzelingen, lichamelijk geweld, seksueel

goed functioneren, terwijl anderen ernstig getroffen kunnen

geweld, huiselijk geweld, martelingen, opsluiting of ernstige

zijn en professionele zorg nodig hebben. Dit verschilt per

ongevallen. Als gevolg daarvan kunnen mensen klachten

individu.

ontwikkelen, zoals angst en depressieve stoornissen, en het

– Benadruk de sterke kanten van de vluchteling en hoe deze zichzelf door de crisis heen kan helpen.

posttraumatisch stresssyndroom (PTSS). Symptomen van PTSS zijn:

I NFORMATIE GEVEN

1.

Herbelevingen

– Geef informatie op een begrijpelijke wijze, houd het

2.

Vermijding

3.

Negatieve gedachten of emoties

4.

Verhoogde prikkelbaarheid en spanning

eenvoudig.

– Help mensen om contact op te nemen met familie en vrienden, via de telefoon of internet.

– Weet naar wie u door kunt verwijzen (huisartsenpraktijken) of waar u informatie kunt vragen.

Veelal verdwijnen de klachten vanzelf, maar niet bij iedereen. Uit onderzoek blijkt dat bij ongeveer 13 - 25% van de vluchtelingen in

Maak duidelijk aan de mensen dat ook als zij nu een aanbod van

Nederland PTSS vastgesteld wordt. Dit duidt erop dat een

hulp afslaan, zij in de toekomst nog steeds toegang tot hulp

belangrijk deel van de vluchtelingen tijdig moet worden

hebben.

doorverwezen voor de juiste zorg.

Don'ts die veerkracht belemmeren

Waarop letten bij signalering?

– – – –

Leg geen druk op mensen om hun verhaal te vertellen.

ANGST: het is normaal om angst te voelen na een ingrijpende

Dring uw hulp niet aan mensen op.

ervaring. Er kunnen dan lichamelijke verschijnselen optreden als

Accepteer geen geld of gunsten.

slappe knieën of een bonkende hartslag. Anders is het wanneer

Vertel mensen niet wat u denkt dat ze zouden moeten voelen,

mensen erg bang worden bij schijnbaar onschuldige situaties. Of

denken of doen.

in het geval dat er helemaal geen begrijpelijke samenhang is

– Vermijd uitspraken zoals: "Alles komt goed", "Je hebt het

tussen de omstandigheden en de angst. Een gevolg kan zijn dat

tenminste overleefd" of “Anderen hebben ergere dingen

mensen proberen te voorkomen angstig te worden en zich

meegemaakt”.

isoleren van anderen.

– Doe geen valse beloften en geef geen onjuiste informatie; beter is dan te zeggen dat u het niet weet.

– Vertel mensen niet waarom u denkt dat ze lijden en benoem

SLAAPPROBLEMEN : mensen durven eigenlijk niet te gaan slapen: uit angst voor nachtmerries, onraad, gevaar of lichamelijke pijn.

geen redenen die verband houden met hun gedrag of

Zij kunnen zichzelf dan niet meer geruststellen of ontspannen en

overtuigingen.

liggen het grootste deel van de nacht gespannen als een veer te

– Vertel mensen niet wat ze hadden moeten of kunnen doen in een crisissituatie.

wachten tot de dag begint. Als de omgeving probeert te stimuleren toch iets te ondernemen, kan dit leiden tot boosheid en irritatie.

2 / 4 - Maart 2016-

SOMBERHEID : mensen hebben geen energie, komen tot niets,

Overige informatie

zijn somber gestemd en hun negatieve gedachten overheersen. Alles kost heel veel inspanning. Zij zien wel van alles om zich

Voor informatie over de asielprocedure en cijfers:

heen, maar kunnen er niet spontaan op reageren, of willen het

https://www.coa.nl

liefst met rust gelaten worden.

http://www.vluchtelingenwerk.nl/feiten-cijfers/cijfers

CONCENTRATIEPROBLEMEN : snel afgeleid zijn, ook in contact

Voor informatie over asielprocedure en asielbeleid in gemeenten:

met anderen.

https://vng.nl/onderwerpenindex/asiel/asielbeleid-en-integratie https://www.opnieuwthuis.nl

LICHAMELIJKE KLACHTEN : mensen die traumatische gebeurtenissen hebben meegemaakt kunnen gedurende langere

Tolken

tijd last hebben van lichamelijke klachten. Moe zijn, hoofdpijn,

Maak gebruik van professionele vertalers en wees terughoudend

spierpijn, lage rugpijn en misselijkheid komen veel voor. Dit kan

in het gebruik van familieleden als tolken. Het gebruik van

forse beperkingen met zich meebrengen en kan leiden tot

kinderen als tolk wordt sterk afgeraden. Bij twijfel over de kwaliteit

onbegrip van de omgeving. Bepaalde pijn kan verband houden

van de vertaling, geef dit aan bij de tolk of het bureau.

met ervaringen met geweld en mishandeling in het verleden. TVcN Tolk- en Vertaalcentrum Nederland: http://www.tvcn.nl

Wat te doen bij vermoedens van ernstige psychische klachten?

T: 088 - 255 52 22 Concorde: https://www.concorde.nl/tolk T: 020 - 820 28 92

Als u het vermoeden heeft van ernstige psychische klachten, kunt u de desbetreffende persoon het beste doorverwijzen naar de huisarts. Ook de praktijkverpleegkundige, GGD- of COA-

Psychosociaal Ondersteuningspunt Vluchtelingen (POV) van Arq Psychotrauma Expert Groep

medewerker kan hiertoe het initiatief nemen. U kunt voor uw eigen oordeelsvorming, indien gewenst, gebruik

Hulporganisaties, gemeentes, scholen, GGD-en, zorgverleners

maken van de PROTECT-vragenlijst. Op basis van de

en andere professionals kunnen voor consultatie en advies

antwoorden kunt u mogelijk een betere inschatting maken van de

terecht bij het POV van Arq Psychotrauma Expert Groep.

klachten. http://www.pharos.nl/documents/doc/protect-12pag.pdf

Het POV is bereikbaar voor vragen over:

– Screening en diagnostiek; het signaleren van symptomen van Voor meer informatie over hoe de zorg in Nederland voor

traumatische stress, zoals Posttraumatische Stressstoornis

asielzoekers is georganiseerd:

(PTSS).

http://www.rzasielzoekers.nl/home/zorg-voor-asielzoekers.html

– Zorgkaart; hoe is de zorg georganiseerd, waar kan naartoe

Wat te doen als de problematiek u zelf teveel aangrijpt?

– Interculturele communicatie; voor vragen over de verschillende

Organiseer met collega’s en/of vrijwilligers uitwisselingen

– Vluchtelingen gezinnen en kinderen op uw school of in uw

worden verwezen voor zorg. culturele achtergronden van de vluchtelingen en welke effecten deze kunnen hebben op hun opvang. van ervaringen en overleggen. Bewaak uw eigen grenzen en geef deze duidelijk aan. Bespreek dit altijd met uw leidinggevende. Voor meer informatie over nazorg eigen personeel en vrijwilligers op opvanglocaties: http://www.arq.org/nl/pov/informatie

huisartsen praktijk: wat betekent dit voor u?

– Preventie; wat zijn veerkracht versterkende methoden om psychosociale problemen op langere termijn te voorkomen?

– Maatschappelijke onrust; voor vragen over de balans tussen goede opvang voor de vluchtelingen en de belangen van

Wat te doen bij vermiste familieleden? Als er sprake is van vermiste familieleden, kunt u mensen doorverwijzen naar het Rode Kruis. Het Rode Kruis zet zich

inwoners van gemeentes.

– Vragen naar aanleiding van deze handreiking. – Trainingen en workshops voor vrijwilligers die werken met vluchtelingen.

internationaal in om familie met elkaar in contact te brengen. Zie voor meer informatie: http://www.rodekruis.nl/hulp-

Het POV is te bereiken via T: 088 - 330 51 02 of E: [email protected]

wereldwijd/opsporing-en-contactherstel/doorverwijzen

http://www.arq.org/nl/psychosociaal-ondersteuningspuntvluchtelingen

3 / 4 - Maart 2016-

Workshop Omgaan met vluchtelingen voor vrijwilligers

Arq Academy Arq Academy organiseert workshops voor mensen die betrokken

Workshop met Open inschrijving

zijn bij de opvang van vluchtelingen (kinderen, gezinnen, alleenstaande minderjarige asielzoekers). Vluchtelingen hebben

We verzorgen open workshops op woensdagen van 13.30 -

veel meegemaakt. Maar niet elke vluchteling raakt

16.30 uur bij Arq Academy in Diemen. De eerstvolgende

getraumatiseerd. Mensen hebben immers veerkracht. Welke

beschikbare data zijn: 11 mei en 1 juni 2016. Voor vrijwilligers

omstandigheden hebben een positieve invloed op veerkracht? En

hanteren wij een gereduceerd tarief van € 40, - p.p.

hoe signaleer je als vrijwilliger dat het toch niet goed gaat en dat je moet doorverwijzen?

U kunt zich aanmelden door een mail te sturen naar: [email protected] of te bellen met 020 – 627 49 74 (Arq Academy).

Doelgroep Vrijwilligers

Lesinhoud 1. Introductie module (90 minuten) In deze inleidende module staan de volgende onderwerpen centraal: – Achtergronden bij de situatie van vluchtelingen, procedure en opvang;

Workshop op maat

Het is ook mogelijk om voor een team van vrijwilligers een workshop op maat te verzorgen. Na een intakegesprek zullen wij een voorstel doen afhankelijk van wensen over programma en locatie. U kunt contact hierover opnemen via: [email protected] of bellen met 020 – 627 49 74 (Arq Academy).

– Hoe versterk je veerkracht? Do‘s en don‘ ts; – Hoe signaleer je dat er toch iets niet goed gaat; – Wat is PTSS? Hoe herken je het in gedrag?;

Bent u geen vrijwilliger maar heeft u wel interesse in een workshop over dit onderwerp?

– Wanneer verwijs je door? Naar welke hulpverleners?; – Grenzen bewaken (van jezelf en de vluchteling).

2. Praktische toepassing (90 minuten) Vervolgens worden praktische situaties uit de werksituatie van de vrijwilliger besproken. Deze module is zeer interactief van opzet. Vanuit casuïstiek wordt ingegaan op de bovenstaande thema’s.

4 / 4 - Maart 2016- Workshop

Kijk dan eens op onze site, daar vindt u ons volledige aanbod van workshops en trainingen. http://www.arq.org/nl/arq-academy

View more...

Comments

Copyright � 2017 NANOPDF Inc.
SUPPORT NANOPDF